Actueel: 23 maart 2020

De Corona crisis; erger dan de beurskrach van 2007-2008?

Niemand kan er omheen. We zitten midden in een enorme crisis die zijn weerslag heeft op alle beurzen ter wereld. Zoals ik al eerder schreef ben ik nooit benauwd voor een “gewone” recessie of beurs-dip; dat hoort er nu eenmaal bij. Recent scheef ik nog “de mens lijdt het meest door het lijden dat hij vreest”. Ook de artikelen over “SWAN (Sleep Well At Night)” lijken deze dagen minder relevant dan in “normale tijden”. We hebben het hier namelijk niet meer over een correctie of een dip maar gewoon over een beurskrach. Een beurskrach, die qua impact en omvang te vergelijken is met 9/11 en met de grote financiële crises in 2008/2009. Enige tijd geleden schreef ik ook nog:
“Correcties gaan altijd voorbij en de aandelenprijzen zullen weer herstellen. Dat is sinds 1950 al bijna 40 keer zo gegaan, de laatste keer eind 2018.”
De geschiedenis laat zien dat beurzen ook na een krach weer zullen herstellen; dat duurt echter gemiddeld wel aanzienlijk langer, soms zelfs enige jaren.

wallstreet

Wanneer gaan beurzen herstellen?

Deze crisis is anders dan alle andere beurscrises uit het verleden. Nog nooit is een virus de oorzaak geweest. De beurs is in totale paniek geëxplodeerd en iedereen loopt tegelijk naar de uitgang. Alles wat maar even liquide te maken is moet z.s.m. verkocht worden en dat is een logische gedachte. We moeten immers gewoon verder leven en daarvoor hebben we vooral inkomen/cash nodig. Dan toch maar even geen of minder inkomen uit dividend?

De werkelijke situatie is natuurlijk dat bedrijven en fondsen niet binnen een paar weken weinig of niets meer waard zijn geworden. Dat geldt ook voor leningen/hypotheken etc. Niettemin; bij paniek is dat wel wat de meeste beleggers denken. De meeste beleggers verliezen immers geld op de beurs juist door onverwachte gebeurtenissen. In bijna alle voorgaande wereldcrises waren overheden in staat om de “wereld te redden” door forse stimulerende maatregelen en financiële pleisters. Nu kunnen overheden pas echt effectief ingrijpen wanneer er zicht is op het einde van de corona-crisis. Intussen moet men met financiële pleisters de schade zo veel mogelijk beperkt zien te houden.

De voorbeeldportefeuille

De voorbeeldportefeuille bestaat al jaren uit fondsen die met zorg zijn gekozen op basis van robuustheid en continuïteit van dividend. Niettemin zien we ook hier, dat alle fondsen enorm zijn gedaald, soms wel met 30-50%. Geen enkele portefeuille, van wie dan ook, is op korte termijn bestand tegen de huidige crisis, ongeacht de risicocategorie waarin een fonds zich normaliter bevindt. De afgelopen dagen is de volatiliteit van de beurzen extreem geweest. Fondsen gingen van de ene op de andere dag met tientallen procenten omlaag om daarna weer tientallen procenten omhoog te gaan. Sommigen fondsen daalden of stegen zelfs met ca 100% en een van mijn fondsen met een absurde 175%. Dat heeft natuurlijk niets meer met de werkelijkheid te maken en is een gevolg van panisch handelen. Zo’n bewegelijkheid hebben we nog nooit meegemaakt; je hele portefeuille fungeert als (neergaande) jojo.

Daarbij moet je wel bedenken dat, volgens JP Morgan, ca 75 % van alle handel op de beurzen automatisch plaatsvindt. Dat wil zeggen door computers via “slimme” programma’s. Al deze programma’s hebben gemeen dat ze primair reageren op (negatieve) gebeurtenissen en dan automatisch in actie komen. Maar als particulieren en institutionele beleggers snel geld verliezen dan willen ze dat ook snel weer goed maken. Daarom zie je altijd dat, na een crisis, de beurzen weer gaan herstellen. Niemand wil dan de boot missen. Gaat dat nu weer gebeuren? Niets lijkt zeker op dit moment, maar het kan bijna niet anders.

Parallel met de crisis 2008/2009; komt er een recessie?

Er wordt mij regelmatig gevraagd of ik parallellen zie met de laatste grote crisis in 2008/2009. Die zijn er zeker v.w.b. de volatiliteit en de paniek op de beurzen, maar niet m.b.t. de oorzaak van de crisis.
Zelf ben ik rond die periode begonnen met HD-beleggen en heb sindsdien een mooie periode met beursstijgingen en stabiele dividenden mogen meemaken tot recent natuurlijk. Ik ben destijds ingestapt toen de beurzen op een dieptepunt stonden. Instappen dus met hoge dividenden, waar ik al jarenlang plezier van heb.
Biedt de huidige malaise nu dezelfde kansen?

angst

Nogmaals; deze crisis is anders en maakt bij veel mensen angstgevoelens los en dus de gedachte “Cash is King”. Wanneer je gelooft dat ook deze crises op een gegeven moment voorbijgaat, dan moet je tijdig je instapmoment kiezen maar dat is moeilijk. Zelf geloof ik ook deze crisis voorbijgaat, maar niemand kan voorspellen wanneer. Het hangt dit keer niet van overheden af maar van de wetenschap. Wanneer hebben we het virus onder controle?

Zelf ben ik er best optimistisch over gezien de enorme wetenschappelijke power die nu wordt ingezet op dit gebied. En dat daarbij ook overheden hun verantwoordelijkheid nemen is prima. De Amerikaanse economie stond er tot recent buitengewoon goed voor, maar een recessie lijkt toch onvermijdelijk. Overigens was een aanstaande recessie al door velen voorzien maar niet met deze oorzaak.
Amerikanen zijn zo mogelijk nog alerter op hun economie dan Europeanen en dat geldt zeker voor president Trump. Men zal er werkelijk alles aan doen om de economie zo snel mogelijk weer op gang te krijgen, en dat zie je nu al. De werklust van Amerikanen is altijd hoog met weinig vakantiedagen; in combinatie met stimulering van de FED zal naar verwachting een snel herstel kunnen optreden zodra de corona-crisis voorbij is. Maar, dat kan nog wel even duren.

De olie

olie

Naast de corona-crisis zien we tegelijk ook een forse oliecrisis. Het gaat ditmaal niet over de beschikbaarheid van olie integendeel. Olie is in dermate grote hoeveelheden beschikbaar dat de prijs per vat onwaarschijnlijk laag is op dit moment ca 30$. Alle oliemaatschappijen hebben hier enorm veel last van inclusief ons “eigen” Shell. Ook de Amerikaanse en Canadese oliebedrijven lijden hier enorm onder en dat zal duren tot er weer een rendabele olieprijs komt van ca 50-60 dollar.

Intussen?

Zoals gezegd; twee crises tegelijk met totaal andere oorzaken. Maar we moeten er wel mee dealen als dat mogelijk is. Geen enkel fonds of portefeuille lijkt hiertegen bestand op korte termijn en dat geld ook voor de onze.
Nu zijn wij dividend-beleggers; wat betekent dat in deze markt?

“Panic is a wealth-slayer” is een Amerikaanse uitdrukking. Dat betekent dat je bij panisch handelen jezelf altijd tekort doet. Soms moet je wel maar wanneer je de crisis kunt uitzitten, dan is verkopen in paniek meestal niet de beste weg. De onvermijdelijke recovery komt er altijd. Het is en blijft echter moeilijk te taxeren wanneer je opnieuw zou moeten instappen c.q. bijkopen. Het timen daaraan is vrijwel onmogelijk. Vandaar dat je altijd, onder normale omstandigheden, beter geleidelijk een portefeuille kunt opbouwen en niet alles in een keer.

Kopen kopen kopen?

Dit zien we vele beleggingsadviseurs en analisten nu roepen; de meesten roepen dat vanwege de te verwachte koerswinsten de komende tijd. Dividendbeleggers hebben daarnaast een andere reden zoals je weet. De dividenden zijn tot grote hoogte gestegen en bieden dus voor veel fondsen een fantastische instap-mogelijkheid. En dat kan jarenlang (extra) positief bijdragen aan de waarde van je portefeuille en je inkomsten stroom. Maar zijn we al zo ver?

buy

Wanneer je naar de voorbeeldportefeuille kijkt dan zie je dividendrendementen tot wel 30% voor het “inkoppen”. Sommige collega’s noemen het zelfs “Luilekkerland voor dividend-beleggers”.

Toch heb ik hier nog aarzelingen bij. Te hoge dividenden worden vroeg of laat verlaagd omdat ze niet houdbaar zijn t.o.v. een (te) lage koers. Omgekeerd geldt dat vaak ook. Pas wanneer de koersen weer een normaal peil hebben bereikt kun je de continuïteit van dividend inschatten. Beter is m.i. om te wachten tot dat de volatiliteit van de markt weer is afgenomen zodat we wat meer gevoel krijgen bij de ontwikkelingen.
Natuurlijk zijn er fondsen die gemiddeld stabiel zijn/blijven wanneer je naar de historie kijkt; daarvan zou je wel wat kunnen (bij)kopen. Ik denk dan vooral aan Closed end Funds die immers voor inkomen zijn bedoeld. Bovendien koop je ze nu met een forse discount t.o.v. de werkelijke waarde van de assets.
Maar in zijn totaliteit zou ik even wachten tot de rust wat meer is weergekeerd. En dan verder hopen dat de bodem is bereikt en dat de wereld Corona in de grip krijgt. Tot die tijd zullen beleggers angstig blijven.

De voorbeeldportefeuille en het dividend?

Zoals gezegd bestaat de voorbeeldportefeuille uit grote en stabiele ondernemingen in talrijke sectoren. Toch zie je in een dergelijke crisis ook grote ondernemingen schudden op hun grondvesten. Zeker nu we twee crises tegelijk hebben.
Wanneer de solvabiliteit van een bedrijf daardoor in gevaar komt zal de koers snel dalen, soms (te) sterk en daarmee de waarde van het bedrijf. Dan komt ook het dividend gelijk in gevaar en wordt verlaagd of zelf helemaal gestopt. Vaak zien we dat tijdig aankomen en kunnen we erop anticiperen. Bij een beurskrach, zoals deze, lukt dat niet. Zo zie je dat mooie bedrijven en fondsen in heel korte tijd uit de gratie kunnen zijn en zelfs hun dividend moeten verlagen. Eén fonds uit de portefeuille heeft dat al gedaan (VET), de vraag is of er meer komen. Dat kan zeker gebeuren maar het is op deze korte termijn niet te zien welke fondsen dat zou kunnen treffen. Tot op heden hebben we nog geen berichten over verdere dividendverlagingen. De huidige dividenden zijn immers al verdiend.

De Conservative portefeuille
In tijden van crisis is geen enkele portefeuille stabiel, ongeacht het type fonds. Gemiddeld over langere termijn is dat wel zo.
De Preferente fondsen en de Babybonds zijn ook fors gedaald maar hiervan kunnen we verwachten dat bij de meeste de dividenden/rente voorlopig door blijft lopen. Bij prefs bestaat wel de mogelijkheden dat men het dividend tijdelijk staakt en later alsnog betaalt. Dat kan geschieden, wanneer het bedrijf langere tijd in problemen verkeert en eerst het dividend op “gewone” aandelen helemaal wordt gestopt. Dat komt gewoonlijk niet zo veel voor. De CEF’s hebben uitsluitend tot doel het generen van inkomen en bovendien hebben ze zelf vele andere fondsen/effecten in een bepaalde markt in portefeuille. CEF’s kunnen ook besluiten het dividend (tijdelijk) te verlagen. Dat deden GGT, GAB en AVK ook in 2009. Aangezien vele CEF’s per maand betalen zullen we dat snel weten.

De Advanced portefeuille
De Advanced portefeuille bevat naast CEF’s ook andere type fondsen zoals BDC’s en REIT’s. Vooral deze laatste categorie is fors getroffen; in het bijzonder de Mortgage REIT’s. Deze zijn financieel betrokken bij onroerend goed. Men denkt dat deze REIT’s het moeilijk hebben/krijgen omdat mogelijk hun onroerend bezittingen minder gaan renderen en/of mensen hun hypotheek/huur niet meer kunnen betalen. De overheid schiet hen wel te hulp. Gewone REIT’s hebben ook veel last van de crisis, ondanks het feit dat REIT’s de best renderende “asset-class” zijn van de laatste 10-12 jaar in de VS. Het kan verkeren.
BDC’s zijn in het algemeen gevoeliger voor wijzigingen marktomstandigheden zoals rentestanden. De rente in de VS is vorige week fors verlaagd. Aan de andere kant hebben de meeste BDC’s investerings-portefeuilles met leningen/deelnemingen aan/in (door) startende bedrijven, die meelopen met de rentestand. Ze zijn in feite onmisbaar in een hightech economie. Wel zijn sommige BDC’s ook deels betrokken bij energie/olie trajecten en hebben daardoor ook last van de huidige-olie-malaise.

Pas op de plaats

stay

In het licht van bovenstaande maken we dit keer pas op de plaats v.w.b. de portefeuille. Het is nu niet mogelijk om de juiste beoordelingen te maken v.w.b. het toevoegen c.q. verwijderen van fondsen. We houden wel de vinger aan de pols en zullen je ook tussendoor blijven informeren over een en ander indien nodig. Wanneer je toch zou besluiten om je eigen portefeuille uit te breiden dan bieden bestaande fondsen in de voorbeeldportefeuille daarvoor voldoende mogelijkheden op dit moment.
Nog een aantal inhoudelijke opmerkingen.

Vermilion (VET)
Wij hebben VET recent al verwijderd uit de portefeuille.
VET is op zichzelf een prima bedrijf maar men kan niet blijven produceren tegen de huidige prijzen. Daarom heeft men moeten besluiten om de productie in te krimpen, de kosten te beperken en het dividend fors te verlagen. Een schrale troost is dat zelfs een bedrijf als Shell een koersdaling van ca 60% doormaakt. We hebben VET uit de portefeuille verwijderd omdat we dit fonds voorlopig niet geschikt achten voor instapper en bijkopers. Zij die VET in bezit hebben kunnen vanzelfsprekend besluiten om te wachten op betere (olie) tijden.

Etracs Fondsen
Slecht weinigen van onze abonnees hebben deze fondsen in portefeuille, mede omdat ze niet via een Nederlandse broker kunnen worden gekocht. Zij die ze wel in bezit hebben (gehad) hebben jarenlang fantastische dividenden mogen ontvangen van gemiddeld zo’n 18%. Dit ondanks het feit dat deze fondsen altijd als “hoog risico” zijn aangemerkt, mede omdat ze werken met 100% leverage (geleend geld).Helaas zijn/worden vrijwel alle Etracs-fondsen van UBS-bank de komende dagen (automatisch) van de beurs gehaald. Dit is een gevolg van de ongekende “panic sale” op alle beurzen in de VS, waardoor deze fondsen onder hun minimale beurwaarde van (meestal) 5 $ zijn geëindigd. UBS is verplicht om in zo’n geval deze bijzondere fondsen (Exchange Trade Notes) terug te trekken en een eventuele (rest)waarde te betalen. Dit zal de komende dagen automatisch geschieden.Voor ons betekent dit, dat we noodgedwongen afscheid gaan nemen van de Etracs-fondsen in de voorbeeldportefeuille (CEFL en/of CEFZ en MRLL). De huidige Corona/beurs-situatie betekent voor deze (complexe) maar lucratieve dividendbetalers helaas voorlopig het einde.

Risico categorieën

De voorbeeldportefeuille bevat een kolom risico zoals je weet.
Als dividendbelegger ben je normaliter hoofdzakelijk geïnteresseerd in het ontvangen van continu stabiel dividend. Dat bepaalt ook de risicofactor, zoals we die inschatten. Wanneer continuïteit van een dividend wat meer risicovol lijkt, dan geven we dat aan met een “M”
“H” betekent dat een dividend “mooi en hoog lijkt”, maar daardoor wel veel meer risicovol is qua stabiliteit. Een eventuele dividendverlaging leidt dan veelal ook onmiddellijk tot een lagere koers voor korte of langere tijd.
In het algemeen kun je zeggen dat hoe hoger het dividendrendement des te hoger is ook het dividend-risico. Daarom kunnen de risico’s ook wel eens veranderen per fonds afhankelijk van de situatie van dat moment. Ook kun je aan de hand hiervan minder in “H-fondsen” investeren t.o.v. L-fondsen om toch hetzelfde dividendinkomen te krijgen. Dat kan een hele goede strategie zijn.
Op dit moment hebben de risico categorieën minder betekenis, tijdelijk hopen we. We kunnen nu even niet inschatten hoe het dividend verloop is/wordt en wat dat indirect betekent voor het koersverloop.

Opmerking.
Wij sluiten niet uit dat er binnenkort dividendveranderingen zullen plaatsvinden. Ga daarom niet vanzelfsprekend uit van de jaardividenden/dividendrendementen zoals deze in de voorbeeldportefeuille staan vermeld. Op dit moment kloppen ze maar we zullen zo nodig de getallen tussendoor aanpassen als daarvoor aanleiding is om de portefeuille zo actueel mogelijk houden.

Conclusie

Gezien de huidige omstandigheden gaan we op dit moment geen wijzigingen aanbrengen in de portefeuille. We gaan voorlopig even afwachten tot de portefeuille tot rust komt. Ook moeten we eerst zien of het dividendverloop gaat veranderen. Houden alle dividenden stand, blijven prefs en babybonds doorbetalen of nemen ze een pauze? Gaan de REIT’s weer richting hun normale niveau? Gezien het feit dat de crisis in Amerika nog aan het begin staat, kan het nog wel even duren voordat “alles tot rust komt”. Aan de andere kant verwacht ik dat, zodra er maar enig zicht is op een einde aan de corona-crisis of men heeft een oplossing gevonden, de beurzen weer snel omhoog zullen gaan. Wanneer; dat is nu niet te zeggen.
Maar let wel: beurzen kijken altijd vooruit.
Elk positief bericht kan zorgen voor een acute up-swing en elk negatief bericht voor een down-swing, beide al of niet tijdelijk. Zoals gezegd; mijn overtuiging is dat het altijd wel weer goed komt; hou je daar maar aan vast.

Persoonlijke hulp?

Mocht je liever persoonlijk advies/hulp wensen bij beleggen in hoogdividend-fondsen, eventueel in relatie tot je overige financiële planning, dan biedt “Beter Beleggen dan de bank” (BBDDB) je die mogelijkheid in de vorm van een persoonlijke service die, indien gewenst, in samenwerking met BBDDB-Ambassadors wordt ingevuld. Voor zowel beginnende als meer ervaren spaarders/beleggers kan dit het verschil maken. Vul de korte vragenlijst in op onze website. Aan de hand daarvan kijken we wie je het beste kan helpen. BBDDB of de betreffende specialist neemt vervolgens contact met je op om een persoonlijk consult af te spreken. Uiteraard kun je onze Ambassadors ook rechtstreeks benaderen.